Z Podkarpacia na Księżyc! Genialny inżynier 55 lat temu zrewolucjonizował kosmiczny podbój

Dokładnie 55 lat temu, 31 lipca 1971 roku, w historii eksploracji kosmosu doszło do absolutnego przełomu. Podczas amerykańskiej misji Apollo 15 swój pierwszy przejazd po powierzchni Księżyca odbył kosmiczny pojazd Lunar Roving Vehicle (LRV).

Mało kto jednak wie, że za kluczowym sukcesem tej misji stał inżynier wywodzący się z Podkarpacia. Twórcą i kierownikiem zespołu konstruującego ten legendarne auto był urodzony w Strzyżowie Mieczysław Grzegorz Bekker.

To właśnie jego genialny projekt układu jezdnego oraz pionierskie podejście do fizyki poruszania się w trudnym terenie pozwoliły astronautom pokonać niemal 28 kilometrów po księżycowej glebie i zebrać ponad dwukrotnie więcej cennych próbek niż podczas wcześniejszych wypraw.

Od chłopięcych marzeń w Strzyżowie do pracy dla NASA

Mieczysław Bekker przyszedł na świat 25 maja 1905 roku w Strzyżowie na Podkarpaciu. Jak wspominał dr Andrzej Selenta z Politechniki Warszawskiej, autor książki poświęconej inżynierowi, miłość do podboju Srebrnego Globu zrodziła się u małego Mieczysława bardzo wcześnie. Jego ulubioną lekturą z dzieciństwa była powieść „Na Srebrnym Globie” Jerzego Żuławskiego.

Zanim jednak trafił do amerykańskich laboratoriów, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Warszawskiej i pracował dla polskiego wojska, projektując pojazdy terenowe oraz koncepcje napędów gąsienicowych. To właśnie wtedy podłożył podwaliny pod nową gałąź nauki – terramechanikę, czyli teorię opisującą relacje i zachowanie się kół oraz gąsienic na różnego rodzaju podłożu.

Wybuch II wojny światowej zmusił go do emigracji. Przez Kanadę trafił do Stanów Zjednoczonych, gdzie jego unikalna wiedza szybko została dostrzeżona przez przemysł zbrojeniowy i motoryzacyjny. Na przełomie lat 50. i 60. zaczął badać specyfikę przemieszczania się po powierzchni Księżyca, co ściągnęło na niego uwagę agencji NASA.

Przypomnijmy, że fani astronomii będą mogli podziwiać niemała gratkę około połowy sierpnia. Niezwykłe widowisko będzie widoczne na niebie już 12 sierpnia. Jak zobaczymy zaćmienie Słońca z Podkarpacia?

Wyścig z czasem i księżycowe rekordy

Gdy w 1969 roku misja Apollo 11 po raz pierwszy przywiozła ludzi na Księżyc, stało się jasne, że bez odpowiedniego środka transportu astronauci są bardzo ograniczeni w swoich badaniach. Amerykańska agencja kosmiczna natychmiast zleciła budowę pojazdu. Prace w laboratorium firmy General Motors w Santa Barbara objął Bekker, stając się ojcem technologicznym pojazdu LRV.

Efekt prac jego zespołu przeszedł najśmielsze oczekiwania. Lekka konstrukcja z aluminium, ważąca zaledwie 208 kg, posiadała cztery niezależnie napędzane koła i pozwalała rozpędzić się na Srebrnym Globie do 13 km/h. Pokładowe anteny umożliwiały łączność z Ziemią na żywo, a kamery zainstalowane na pojeździe uwieczniły nawet moment odlotu załogi ostatniej misji Apollo 17. Podczas tej samej misji w grudniu 1972 roku ustanowiono rekord – łazik Bekkera przejechał prawie 36 kilometrów, oddalając się od lądownika aż o 7,6 km.

Wymazany z historii, dziś jest dumą regionu

Mimo że na świecie prof. Mieczysław Bekker cieszył się gigantyczną sławą, otrzymując liczne doktoraty honoris causa renomowanych światowych uczelni, w komunistycznej Polsce przez dekady starano się blokować informacje o jego dokonaniach. Dopiero w ostatnich latach pamięć o wybitnym rodaku ze Strzyżowa wraca na należne jej miejsce.

Profesor Bekker zmarł w 1989 roku w Santa Barbara w Kalifornii. Jego prace naukowe dotyczące konstruowania pojazdów terenowych do dziś stanowią fundament światowej inżynierii, a pojazd stworzony przez chłopca z podkarpackiego Strzyżowa na zawsze zmienił historię światowego kosmonautyki. (am / PAP)

Czytaj więcej:

Turyści dostaną po 300 zł na pobyt w regionie. Dla kogo Podkarpacki Czek Turystyczny?