Profesor z Rzeszowa pokieruje światowym towarzystwem naukowym. Kim jest Łukasz Łuczaj?

Prof. Łukasz Łuczaj z Uniwersytetu Rzeszowskiego został wybrany prezydentem Society for Ethnobotany. To międzynarodowe towarzystwo naukowe skupiające eskpertów badających związki człowieka, kultury i świata roślin, a jej siedziba znajduje się w Nowym Jorku.

Rzeszowski naukowiec od lat dokumentuje wiedzę o dzikich roślinach i tradycyjnym ich wykorzystywaniu, prowadząc badania daleko poza Europą.

Wielkie wyróżnienie rzeszowskiego botanika

Uniwersytet Rzeszowski poinformował, że prof. dr hab. Łukasz Łuczaj został wybrany prezydentem Society for Ethnobotany, jednego z najważniejszych międzynarodowych towarzystw naukowych zajmujących się etnobotaniką. Kadencja naukowca rozpocznie się podczas zjazdu organizacji w 2027 roku.

Society for Ethnobotany skupia badaczy zajmujących się relacjami pomiędzy człowiekiem, kulturą i światem roślin. Jednym z istotnych obszarów działalności organizacji jest dokumentowanie tradycyjnej wiedzy dotyczącej roślin, która w wielu częściach świata stopniowo zanika. Siedziba towarzystwa znajduje się w Ogrodzie Botanicznym w Nowym Jorku.

Profesor z Rzeszowa bada dzikie rośliny

Pochodzący z Podkarpacia prof. Łuczaj od ponad dwóch dekad prowadzi badania etnobotaniczne. Szczególnie interesują go Europa Wschodnia, Bałkany i Azja Wschodnia, ale jego działalność badawcza obejmuje znacznie większy obszar. W ciągu 17 lat pracy na Uniwersytecie Rzeszowskim odbył wyprawy m.in. do Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Gruzji, Serbii, Grecji, Chin, Laosu, Tajwanu, Korei, Nepalu i Portugalii.

Bada przede wszystkim dzikie rośliny jadalne, grzyby oraz gatunki wykorzystywane w obrzędach i tradycjach ludowych. Jego praca polega m.in. na dokumentowaniu sposobów, w jakie poszczególne społeczności wykorzystywały rośliny w codziennym życiu, kuchni czy kulturze. Sam naukowiec podkreśla, że zajmuje się również botaniką użytkową i etnomykologią.

W czołówce polskich naukowców

Dorobek profesora wykracza jednak daleko poza działalność prowadzoną na Uniwersytecie Rzeszowskim. Uczelnia informowała wcześniej, że Łuczaj znalazł się wśród 1000 najczęściej cytowanych na świecie polskich naukowców według zestawienia opartego na dorobku publikacyjnym. Jest również autorem licznych prac naukowych i książek poświęconych roślinom.

Jego działalność naukową łączy przy tym z popularyzacją. Jest autorem m.in. „Dzikich roślin jadalnych Polski”, „Dzikiej kuchni” oraz „Dzikiego ogrodu”. Od lat prowadzi także kursy dotyczące dzikiej kuchni, a w Pietruszej Woli na Pogórzu Dynowskim rozwija własny ogród, w którym eksperymentuje m.in. z roślinami użytkowymi i rodzimą roślinnością.

Stworzył łąkę kwietną przy uczelni

Efekty zainteresowań prof. Łuczaja można zobaczyć także w samym Rzeszowie. Na terenie Kampusu Rejtana Uniwersytetu Rzeszowskiego powstały z jego inicjatywy łąka kwietna oraz leśny zakątek. Projekt ma nie tylko urozmaicać przestrzeń uczelni, ale również służyć edukacji, zajęciom terenowym i obserwacji przyrody.

Łąka kwietna została pomyślana jako przestrzeń wspierająca bioróżnorodność, m.in. poprzez stworzenie warunków dla owadów zapylających. Z kolei leśny zakątek wykorzystuje rodzime drzewa i krzewy, tworząc miejsce sprzyjające ptakom, małym ssakom i owadom. Uniwersytet wskazuje również na ich znaczenie edukacyjne dla studentów i całej społeczności akademickiej.

Od dzikiej kuchni po badania w Azji

Jednym z wyróżników działalności Łuczaja jest łączenie nauki z praktycznym zainteresowaniem przyrodą. Profesor od lat zajmuje się dzikimi roślinami jadalnymi, prowadzi warsztaty dzikiej kuchni i dokumentuje wiedzę dotyczącą roślin wykorzystywanych przez ludzi. W swoich badaniach docierał również do miejsc, w których tradycyjna wiedza o roślinach nadal jest częścią codziennego życia.

Przykładem są jego wyprawy badawcze do Azji. Podczas badań w Chinach zajmował się m.in. roślinami wykorzystywanymi przez społeczności zamieszkujące górskie doliny. Takie badania pozwalają nie tylko opisywać same gatunki, ale także rejestrować wiedzę przekazywaną między pokoleniami i sposoby jej wykorzystywania.

Kolejna książka w listopadzie

Prof. Łuczaj nie ogranicza się do działalności naukowej. W listopadzie ma ukazać się jego najnowsza książka „Dziki rok”, wydana przez Naszą Księgarnię. Publikacja ma prowadzić czytelnika przez kolejne miesiące roku, pokazując dzikie rośliny, które można w poszczególnych okresach zbierać i wykorzystywać jako pożywienie, a także gatunki obecne dawniej w obrzędach i tradycjach ludowych.

Nowa publikacja wpisuje się więc w charakterystyczny dla profesora sposób łączenia wiedzy naukowej z jej popularyzacją. Tym razem rzeszowski naukowiec robi to w formie przewodnika po dzikich roślinach i ich miejscu w polskiej kulturze.

Międzynarodowe wyróżnienia

Wybór na prezydenta Society for Ethnobotany nie jest pierwszym ważnym międzynarodowym wyróżnieniem prof. Łuczaja. W 2018 roku otrzymał w Królewskich Ogrodach Botanicznych Kew w Londynie tytuł Etnobotanika Roku. Uniwersytet Rzeszowski przypomina również, że profesor jest autorem licznych publikacji i książek, a jego działalność obejmuje zarówno badania, jak i popularyzację wiedzy o świecie roślin.

Teraz naukowiec związany z Rzeszowem stanie na czele organizacji o międzynarodowym zasięgu. Jego kadencja rozpocznie się w 2027 roku, co oznacza, że profesor z Uniwersytetu Rzeszowskiego będzie współdecydował o działalności środowiska badaczy zajmujących się etnobotaniką na świecie.

Czytaj więcej:

Prof. Łukasz Łuczaj z UR ostro o „Lex Szarlatan”: „prawo o cechach totalitarnych”