Kościół w Haczowie wśród Cudów Polski 2026. To zabytek UNESCO | Rzeszów News

To jeden z najcenniejszych zabytków Podkarpacia, który od stuleci przyciąga uwagę niezwykłą architekturą i bogatą historią. Kościół w Haczowie zdobył teraz ogólnopolskie wyróżnienie, a o jego sukcesie zdecydowali internauci.

Drewniana świątynia z powiatu brzozowskiego została zwycięzcą podkarpackiej edycji plebiscytu „Cuda Polski 2026”, organizowanego przez National Geographic Traveler.

Kościół w Haczowie wśród Cudów Polski

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Haczowie został wybrany Cudem Polski 2026 w województwie podkarpackim. O wynikach plebiscytu poinformowali jego organizatorzy, redakcja magazynu National Geographic Traveler. Sukcesem pochwalił się także Urząd Gminy Haczów, podkreślając znaczenie wyróżnienia dla całej miejscowości i regionu. To sukces, który zwraca uwagę na wyjątkowe dziedzictwo architektoniczne Podkarpacia.

W tegorocznej edycji plebiscytu rywalizowało 48 nominowanych miejsc z 16 województw. Jak podała redakcja National Geographic Traveler, oddano na nie ponad 200 tys. głosów. Wynik pokazuje, jak duże zainteresowanie wzbudziło głosowanie i jak istotne dla lokalnych społeczności jest promowanie regionalnych atrakcji. – Tegoroczna edycja plebiscytu Cuda Polski po raz kolejny udowodniła, jak wielki potencjał turystyczny kryje się poza najbardziej znanymi atrakcjami naszego kraju – powiedział Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska.

Wyróżnienie jest nie tylko powodem do dumy dla mieszkańców Haczowa, ale również okazją do szerszego zaprezentowania zabytku turystom z całej Polski. Tytuł laureata może być wykorzystywany w promocji miejscowości i budowaniu jej rozpoznawalności na turystycznej mapie kraju.

Zabytek o ponad 560 letniej historii

Historia świątyni sięga XV wieku. Badania dendrochronologiczne, pozwalające określać wiek drewna na podstawie przyrostów rocznych, wskazują, że do budowy wykorzystano jodły ścięte w latach 1458 – 1459. Oznacza to, że początki obecnego kościoła przypadają na drugą połowę XV stulecia. Nie można jednak z całkowitą pewnością wskazać jego fundatora. Jedna z hipotez zakłada, że świątynia mogła powstać z inicjatywy króla Kazimierza Jagiellończyka.

Przez kolejne stulecia świątynia była rozbudowywana i zmieniała swój wygląd. W pierwszej połowie XVII wieku dobudowano wieżę-dzwonnicę, wieżyczkę na sygnaturkę oraz charakterystyczne podcienia, nazywane sobotami. W XVIII wieku przy północnej ścianie nawy powstały kaplica Matki Bożej Bolesnej i skarbczyk. Mimo tych zmian świątynia zachowała wyjątkowy charakter średniowiecznej drewnianej architektury sakralnej.

Polichromie skrywają niezwykłą historię

Jednym z największych skarbów kościoła jest zabytkowa polichromia figuralna, wykonana w 1494 roku. Malowidła pokrywające ściany i strop stanowią wyjątkowe świadectwo sztuki późnego średniowiecza. Ich wartość artystyczna i historyczna sprawia, że Haczów jest ważnym miejscem nie tylko dla miłośników architektury drewnianej, ale również dla osób zainteresowanych dawnym malarstwem sakralnym.

Co ciekawe, przez długi czas część tych malowideł pozostawała ukryta pod warstwą pobiały. W XVIII wieku ściany kościoła pokryto białą farbą, zasłaniając starszą dekorację. Przełom nastąpił w 1955 roku, gdy Jerzy i Stanisław Gadomscy odkryli fragmenty wcześniejszych malowideł. Odkrycie pomogło potwierdzić znacznie starszy rodowód świątyni, niż wcześniej przypuszczano. Przyczyniło się do uratowania zabytku przed dalszą degradacją.

Na liście najważniejszych zabytków

W 2003 roku kościół w Haczowie został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To międzynarodowe wyróżnienie potwierdziło wyjątkową wartość obiektu, który należy do najstarszych i największych gotyckich kościołów drewnianych w Europie. Świątynia jest również jednym z najważniejszych punktów Szlaku Architektury Drewnianej w regionie.

Na szczególną uwagę zasługuje konstrukcja zrębowa oraz monumentalna bryła budynku. W połączeniu z bogatym wystrojem wnętrza tworzy ona zabytek, który wyróżnia się na tle innych historycznych świątyń. Tytuł Cudu Polski 2026 jest kolejnym ważnym wyróżnieniem dla obiektu, który od lat stanowi jedną z wizytówek dziedzictwa kulturowego Podkarpacia.

16 miejsc, które zostały Cudami Polski 2026

Kościół w Haczowie znalazł się w gronie 16 laureatów tegorocznego plebiscytu National Geographic Traveler. Każde województwo ma swojego zwycięzcę, a wśród nagrodzonych miejsc znalazły się zarówno zabytki, jak i obszary przyrodnicze oraz miejscowości o wyjątkowym charakterze.

– Największym sukcesem tej inicjatywy jest dla mnie to, że potrafimy połączyć ogólnopolski zasięg National Geographic z autentycznym zaangażowaniem mieszkańców, samorządów i lokalnych pasjonatów. Wierzę, że tegoroczni zwycięzcy, podobnie jak wszyscy nominowani, zyskają dzięki plebiscytowi nowych odkrywców, a dla wielu podróżników nasza lista stanie się inspiracją do poznawania Polski poza utartymi szlakami – podkreśla Załuski.

Wśród pozostałych laureatów znalazły się między innymi Krynica-Zdrój w Małopolsce, Kanał Elbląski w województwie warmińsko-mazurskim, Szlak Orlich Gniazd na Śląsku oraz Pojezierze Suwalskie i Jezioro Hańcza na Podlasiu.

– Ta szesnastka świetnie pokazuje, jak różnorodny i pełen niespodzianek jest nasz kraj. Mamy tu niezwykłą przyrodę, fascynującą historię, wyjątkową architekturę. To miejsca, które zdecydowanie zasługują na to, by wpisać je na swoją podróżniczą mapę. Zachęcam wszystkich: ruszajcie w Polskę, odkrywajcie ją na nowo i zbaczajcie z utartych szlaków. Bo nie trzeba jechać na drugi koniec świata, żeby przeżyć wyjątkową przygodę. (…) Polska jest najpiękniejsza! – mówi Michał Cessanis, redaktor prowadzący National Geographic Traveler i ambasador plebiscytu Cuda Polski.

Lista laureatów plebiscytu Cuda Polski 2026 National Geographic Traveler

• Dolnośląskie – Arboretum Wojsławice
• Kujawsko-pomorskie – Mysia Wieża i Jezioro Gopło w Kruszwicy
• Lubelskie – Kraszczady
• Lubuskie – Gród Santok
• Łódzkie – Aflopark w Pabianicach
• Małopolskie – Krynica-Zdrój
• Mazowieckie – Otwock i Świdermajer
• Opolskie – Zamek Książęcy w Niemodlinie
• Podkarpackie – Kościół w Haczowie
• Podlaskie – Pojezierze Suwalskie i Jezioro Hańcza
• Pomorskie – Kalwaria Wejherowska
• Śląskie – Szlak Orlich Gniazd
• Świętokrzyskie – Rzeka Nida
• Warmińsko-Mazurskie – Kanał Elbląski
• Wielkopolskie – Kraina 100 Jezior
• Zachodniopomorskie – Chłopy

Czytaj więcej:

Pobił ojca z synem w Rzeszowie, ma „terroryzować Ukraińców”. Policja potwierdza interwencję