Będzie nowe miasto na Podkarpaciu? Mieszkańcy zdecydują | Rzeszów News

Niebylec zlokalizowany w powiecie strzyżowskim może odzyskać status miasta po wielu dekadach od utraty praw miejskich. Władze gminy rozpoczęły konsultacje społeczne, w których mieszkańcy będą mogli opowiedzieć się za zmianą, sprzeciwić się jej lub wstrzymać od głosu.

Jak zapowiadają władze gminy, stawką są nie tylko historyczne tradycje, ale również nowe możliwości rozwoju, promocji i przyciągania inwestycji.

Nowe miasto na Podkarpaciu?

To już nie tylko pomysł na przyszłość, ale formalnie rozpoczęta procedura. Wójt Gminy Niebylec ustalił harmonogram konsultacji i powołał komisję odpowiedzialną za ich przeprowadzenie. Wcześniej Rada Gminy przyjęła uchwałę dotyczącą konsultacji w sprawie wniosku o nadanie miejscowości statusu miasta.

Samorząd chce poznać opinię mieszkańców przed podjęciem dalszych kroków. W ankiecie można wyrazić poparcie dla przywrócenia praw miejskich, sprzeciw albo zaznaczyć odpowiedź „wstrzymuję się”. Uprawnieni do udziału są mieszkańcy gminy posiadający czynne prawo wyborcze do rady gminy.

Konsultacje rozpoczęły się 1 października 2026 roku i zakończą 1 marca 2027 roku. Ich wynik zostanie ustalony na podstawie ankiet, a zbiorcze zestawienie ma zostać przygotowane w ciągu pięciu dni od zakończenia konsultacji. Następnie informacja o wynikach zostanie opublikowana w ciągu 30 dni.

Dlaczego chcą odzyskać prawa miejskie?

Jednym z najważniejszych argumentów za zmianą jest historia miejscowości. Niebylec uzyskał lokalizację miejską już w 1509 roku, a utracił prawa miejskie w XX wieku. Przywrócenie statusu miasta byłoby symbolicznym nawiązaniem do jego dawnej pozycji. Władze gminy podkreślają, że nie chodzi wyłącznie o zmianę nazwy czy formalnego statusu, ale również o szansę na mocniejsze zaznaczenie miejscowości na mapie regionu.

Na infografice przygotowanej przez samorząd wskazano także możliwe korzyści rozwojowe. Wśród nich znalazły się większa rozpoznawalność, promocja turystyczna, nowe możliwości pozyskiwania inwestorów oraz szersze perspektywy działań rewitalizacyjnych. Status miasta może również pomóc w budowaniu marki Niebylca jako lokalnego ośrodka o historycznym charakterze.

Samorząd wskazuje ponadto na możliwość zwiększenia atrakcyjności miejscowości dla młodych mieszkańców i rodzin. W założeniu przywrócenie praw miejskich miałoby stać się jednym z elementów długofalowej strategii rozwoju całej gminy, a nie celem samym w sobie. Ostateczne efekty będą jednak zależały od konkretnych działań, inwestycji i decyzji podejmowanych w kolejnych latach.

Podatki, opłaty i wybory

Jednym z pytań, które mogą pojawić się wśród mieszkańców, jest to, czy Niebylec jako miasto oznaczałby wyższe podatki. Gmina podkreśla, że samo uzyskanie statusu miasta nie powoduje automatycznego wzrostu podatku rolnego ani podatku od nieruchomości. Stawki podatków lokalnych są ustalane na podstawie obowiązujących przepisów i odpowiednich uchwał, a nie wyłącznie ze względu na miejski status miejscowości.

Podobnie przedstawiono kwestię opłat za odpady i kanalizację. Według materiału informacyjnego ich wzrost nie jest automatyczną konsekwencją nadania Niebylcowi praw miejskich. Wysokość opłat zależy od odrębnych zasad i decyzji podejmowanych w gminie. Samorząd zaznacza też, że zmiana statusu nie oznacza konieczności przeprowadzania przedterminowych wyborów władz gminy.

W infografice znalazły się również odpowiedzi dotyczące dowodów osobistych, wynagrodzeń pracowników urzędu i dodatków wiejskich dla nauczycieli. Zgodnie z wyjaśnieniami gminy samo nadanie statusu miasta nie oznacza automatycznej utraty dodatku wiejskiego przez nauczycieli ani automatycznej podwyżki wynagrodzeń władz i urzędników. W każdym z tych przypadków znaczenie mają właściwe przepisy oraz konkretne warunki, a nie sama nazwa miejscowości.

Mieszkańcy mogą zabrać głos

Konsultacje nie ograniczają się do samego Niebylca. Swoją opinię mogą wyrazić uprawnieni mieszkańcy wszystkich 11 sołectw gminy. To istotne, ponieważ rozważana zmiana dotyczy miejscowości będącej siedzibą gminy, ale jej znaczenie samorząd wiąże z przyszłością całej lokalnej wspólnoty.

Ankietę można wypełnić przez internet, korzystając ze strony niebylec.pl. Formularz jest również dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej, w Urzędzie Gminy Niebylec oraz u przedstawicieli wyznaczonych dla poszczególnych sołectw. Wypełniony formularz można złożyć osobiście w urzędzie, przesłać pocztą na adres Urzędu Gminy Niebylec, albo przekazać przedstawicielowi swojego sołectwa.

Warto podkreślić, że w gminie Niebylec mieszka około 10,1 tys. osób, a w samej miejscowości Niebylec liczba ludności wynosi zaledwie około 600 osób. Dodajmy, że powierzchnia Niebylca sięga niespełna 2 kilometrów kwadratowych.

Kiedy odbędą się spotkania?

Samorząd zaplanował spotkania we wszystkich sołectwach. Pierwsze odbędą się już w październiku 2026 roku, dlatego mieszkańcy nie muszą czekać do końca okresu konsultacyjnego, aby poznać szczegóły i wyrazić swoją opinię.

Szansę na przedstawienie swojej opinii będą mieli mieszkańcy sołectw: Baryczka, Blizianka, Gwoździanka, Gwoźnica Dolna, Gwoźnica Górna, Jawornik, Konieczkowa, Lutcza, Małówka, Niebylec i Połomia. Spotkania odbędą się w domach wiejskich, domach strażaka lub w sali konferencyjnej Urzędu Gminy Niebylec, zgodnie z harmonogramem opublikowanym przez samorząd.

Niebylec ma za sobą miejską historię

Niebylec nie zaczyna miejskiej historii od zera. Według informacji historycznych opublikowanych przez gminę miejscowość była znana już w 1485 roku, a przywilej lokacyjny nadał jej król Zygmunt Stary 23 października 1509 roku. Założycielem miasta był Mikołaj Machowski, który otrzymał zgodę na lokację na terenie swojej dziedzicznej wsi Jawornik. Początkowo nowy ośrodek miał nosić nazwę Jawornik, jednak jego centrum ostatecznie powiązano z sąsiednim Niebylcem.

Nowe miasto otrzymało między innymi przywileje sądowe i prawo organizowania targów. Handel i rzemiosło odgrywały ważną rolę w jego rozwoju, a targi stanowiły istotny element lokalnego życia gospodarczego. Z biegiem lat Niebylec przechodził w ręce kolejnych właścicieli, a jego historia odzwierciedlała przemiany polityczne i społeczne zachodzące w tej części dzisiejszego Podkarpacia.

W XVIII wieku miejscowość znalazła się pod panowaniem austriackim po pierwszym rozbiorze Polski. Przez kolejne stulecia rozwijała się jako niewielki ośrodek handlowy i rzemieślniczy. W jej historii nie brakowało także dramatycznych wydarzeń, w tym pożarów, które niszczyły zabudowę. W 1928 roku spłonęło całe miasto, a w późniejszym okresie miejscowość utraciła status miejski. Gminne materiały historyczne wskazują, że stało się to w 1935 roku.

Dziś Niebylec jest wsią i siedzibą gminy w powiecie strzyżowskim, ale pamięć o dawnych prawach miejskich pozostaje jednym z ważnych elementów lokalnej tożsamości. Przywrócenie statusu miasta oznaczałoby więc nie tyle stworzenie nowej tradycji, ile próbę nawiązania do tej, która przez wieki była częścią dziejów miejscowości.

Czytaj więcej:

Cztery nowe miasta na Podkarpaciu od 2027 roku. Rząd podjął decyzję, wsie zmienią status